ویندوز ۱۱، به‌ویژه در به‌روزرسانی ۲۴H2، پر است از ترفندها و ویژگی‌های مخفی که می‌توانند روند کاری شما با کامپیوتر را به‌طور چشمگیری بهبود بخشند. این مطلب که برای کاربران پیشرفته نوشته شده اما به زبانی ساده و قابل‌فهم است، به بررسی ۱۰ ویژگی مخفی (شامل ابزارهای بومی سیستم عامل و امکانات یکپارچه‌ای مانند PowerToys) می‌پردازد که بهره‌وری شما را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهند. در اینجا خواهید آموخت هر ویژگی چیست، چگونه فعال یا استفاده شود، کاربردهای خاص آن و اینکه چرا به شما کمک می‌کند کارهای بیشتری را در زمان کمتر انجام دهید. آماده باشید تا ابزارهای پنهان ویندوز ۱۱ نسخه ۲۴H2 را کشف کنید که می‌توانند روند کاری‌تان را متحول کنند!

۱. چیدمان پنجره‌های کاشی‌شده (Snap Layouts و Snap Groups)

یکی از نوآوری‌های برجسته ویندوز ۱۱، سیستم پیشرفته تقسیم صفحه نمایش به نام Snap Layouts است. این ویژگی به شما امکان می‌دهد چندین پنجره را سریع و آسان در چیدمان‌های کاشی‌شده مختلف مرتب کنید. به‌عنوان مثال، می‌توانید صفحه را به دو نیمه، سه قسمت یا چهار قسمت تقسیم کنید تا به‌طور همزمان ۲، ۳ یا ۴ برنامه را کنار هم داشته باشید. کافی است نشانگر ماوس را روی دکمه بزرگ‌نمایی پنجره نگه دارید (یا کلیدهای Win + Z را فشار دهید) و از میان چیدمان‌های موجود انتخاب کنید. ویندوز ۱۱ نسخه ۲۴H2 حتی گروه‌های پنجره (Snap Groups) را به یاد می‌آورد تا وقتی پنجره‌ها را کوچک می‌کنید یا بین کارها جابه‌جا می‌شوید، با یک کلیک روی نوار وظیفه کل مجموعه پنجره‌ها را دوباره بازگردانید.

چگونه از آن استفاده کنیم

کافی است نشانگر ماوس را روی دکمه بزرگ‌نمایی پنجره ببرید و یک چیدمان کاشی‌شده انتخاب کنید. سپس مشخص کنید هر پنجره در کدام بخش قرار بگیرد. همچنین می‌توانید از کلیدهای میانبر صفحه‌کلید استفاده کنید (Win + ←/→ برای چسباندن پنجره‌ها به یک سمت صفحه یا Win + ↑/↓ برای قرار دادن در چهار بخش) تا سریع‌تر پنجره‌ها را تنظیم کنید. ویندوز ۱۱ به صورت هوشمند پنجره‌های باز دیگر را پیشنهاد می‌دهد تا جای خالی را پر کند و کار را ساده‌تر کند.

چرا این ویژگی بهره‌وری را افزایش می‌دهد

کار کردن با چند برنامه کنار هم باعث می‌شود دیگر نیازی به جابه‌جایی مکرر بین پنجره‌های تمام‌صفحه نداشته باشید. به‌عنوان مثال، می‌توانید در Word گزارشی بنویسید و همزمان داده‌ای را در Excel یا مرورگر مشاهده کنید بدون اینکه پنجره‌ها روی هم بیفتند. این کار باعث کاهش حواس‌پرتی و زمان صرف شده برای مرتب‌کردن پنجره‌ها می‌شود. علاوه بر این، Snap Groups به شما اجازه می‌دهد تنظیمات پنجره‌ها را بلافاصله پس از جابه‌جایی بین کارها بازیابی کنید و شرایط کاری‌تان حفظ شود. خلاصه اینکه، Snap Layouts قابلیت انجام هم‌زمان چند کار را به شکل کارآمدی ممکن می‌سازد که یکی از ترفندهای مهم ویندوز ۱۱ برای کاربران حرفه‌ای است.

۲. دسکتاپ‌های مجازی و سازمان‌دهی چندوظیفگی

ویندوز ۱۱ به طور قابل توجهی دسکتاپ‌های مجازی را بهبود داده است؛ ویژگی قدرتمندی که اغلب نادیده گرفته می‌شود. دسکتاپ‌های مجازی به شما امکان می‌دهند چند فضای کاری مستقل را روی همان کامپیوتر ایجاد کنید که ایده‌آل برای جداکردن زمینه‌های کاری مختلف است (مثلاً یک دسکتاپ برای کار و یک دسکتاپ دیگر برای سرگرمی). برای دسترسی به نمای دسکتاپ‌های مجازی کافی است کلیدهای Win + Tab را فشار دهید. دسکتاپ‌های موجود در بالا یا پایین صفحه ظاهر می‌شوند و گزینه‌هایی برای ساخت دسکتاپ جدید یا حذف دسکتاپ‌های فعلی وجود دارد. شما می‌توانید نام دسکتاپ‌ها را تغییر دهید (مثلاً «کار»، «شخصی»، «پروژه ایکس») و از ویندوز ۱۱ به بعد حتی برای هر دسکتاپ تصویر پس‌زمینه متفاوتی انتخاب کنید تا تشخیص آن‌ها راحت‌تر باشد.

چگونه از آن‌ها استفاده کنیم

برای ساخت دسکتاپ مجازی، نمای کارهای جاری (Task View) را با Win + Tab باز کنید و روی «دسکتاپ جدید» کلیک کنید. می‌توانید پنجره‌ها را از یک دسکتاپ به دسکتاپ دیگر بکشید یا از کلیدهای میانبر Win + Ctrl + ←/→ برای جابه‌جایی سریع بین دسکتاپ‌ها استفاده کنید و با Win + Ctrl + D دسکتاپ جدیدی بسازید. هر دسکتاپ می‌تواند پنجره‌های مخصوص به خود را داشته باشد بدون اینکه روی سایر دسکتاپ‌ها تأثیر بگذارد. مثلاً دسکتاپ ۱ می‌تواند ایمیل و Word شما را باز داشته باشد و دسکتاپ ۲ مرورگر و شبکه‌های اجتماعی را، تا زمینه‌ها کاملاً جدا باشند.

کاربردهای مفید و بهره‌ورانه

فرض کنید برنامه‌نویسی می‌کنید: یک دسکتاپ برای محیط توسعه (IDE) و مستندات فنی، و دسکتاپ دیگری برای ماشین مجازی یا ابزارهای طراحی است. به راحتی بین آن‌ها جابه‌جا شوید بدون اینکه تمرکزتان را از دست بدهید. یا یک تماس ویدئویی تمام صفحه را جدا از یادداشت‌ها و گزارش‌ها در دسکتاپ‌های مختلف داشته باشید. این سازمان‌دهی دسکتاپ‌ها به تفکیک وظایف کمک کرده و از شلوغی پنجره‌ها جلوگیری می‌کند. ایده مایکروسافت این است که هر دسکتاپ میزبان برنامه‌های مشخصی باشد و محیط کاری و شخصی شما را از هم جدا کند تا نظم و تمرکز بهتر حاصل شود. خلاصه اینکه، دسکتاپ‌های مجازی یکی از بهترین ترفندهای ویندوز ۱۱ برای چندوظیفگی سازمان‌یافته و افزایش تمرکز هستند.

۳. تاریخچه کلیپ‌بورد: کپی و پیست چندگانه

کپی و پیست یکی از فعالیت‌های روزمره است، اما به صورت پیش‌فرض فقط می‌توانید آخرین مورد کپی شده را پیست کنید. آیا می‌دانستید ویندوز ۱۱ یک تاریخچه مخفی کلیپ‌بورد دارد؟ این قابلیت به شما اجازه می‌دهد به چندین مورد کپی شده قبلی دسترسی داشته و آن‌ها را پیست کنید، نه فقط آخرین مورد. این ویژگی به شکل قابل توجهی بهره‌وری را افزایش می‌دهد چون می‌توانید چندین قطعه متن، لینک یا تصویر را در کلیپ‌بورد جمع‌آوری کنید و به دلخواه از آن‌ها استفاده کنید.

چطور آن را فعال کنیم

برای فعال‌سازی به مسیر Settings > System > Clipboard بروید و گزینه Clipboard history را روشن کنید. پس از آن، می‌توانید با زدن کلیدهای Win + V، تاریخچه کلیپ‌بورد را ببینید و هر کدام را که می‌خواهید انتخاب کنید.

چرا این ویژگی بهره‌وری را افزایش می‌دهد

با داشتن دسترسی به چندین آیتم کپی شده، دیگر لازم نیست مرتب به عقب برگردید و دوباره کپی کنید یا متن‌ها را جداگانه ذخیره کنید. این ویژگی به شما اجازه می‌دهد سریع‌تر و راحت‌تر محتوا را جابه‌جا کنید و سرعت کار شما را به طور چشمگیری بالا می‌برد.

۴. کمک تمرکز (Focus Assist) و جلسات تمرکز (Focus Sessions)

بهره‌وری فقط مربوط به انجام کارهای بیشتر همزمان نیست، بلکه جلوگیری از حواس‌پرتی‌ها برای تمرکز روی کارهای مهم‌تر است. ویندوز ۱۱ شامل ویژگی «کمک تمرکز» است که در نسخه‌های جدید به نام «مزاحم نشوید» (Do Not Disturb) شناخته می‌شود. این ویژگی به شما اجازه می‌دهد اعلان‌ها را در زمان‌های خاص یا شرایط مشخصی ساکت کنید و فقط هشدارهای با اولویت بالا یا هیچ هشداری نشان داده نشود. همچنین، ویندوز ۱۱ قابلیت «جلسات تمرکز» را دارد که در اپ ساعت (Clock) تعبیه شده است؛ ابزاری بر پایه تکنیک پومودورو که تایمر، مسدود کردن اعلان‌ها و حتی ادغام با Microsoft To Do و Spotify را برای کمک به کار در بازه‌های تمرکزی فراهم می‌کند.

چطور آن را تنظیم کنیم

به Settings > System > Focus (یا Focus Assist) بروید. در این بخش می‌توانید قوانین خودکار تعریف کنید، مثلاً فعال‌سازی حالت مزاحم نشوید در ساعات مشخص (مثل ساعات کار عمیق) یا وقتی صفحه را به اشتراک می‌گذارید (برای ارائه‌ها عالی است). همچنین می‌توانید به صورت دستی از مرکز اعلان‌ها (کلیک روی تاریخ و زمان) این حالت را فعال کنید؛ با یک کلیک روی «مزاحم نشوید» ویندوز اعلان‌ها را مخفی می‌کند تا وقتی خودتان آن را خاموش کنید. می‌توانید انتخاب کنید که در این مدت فقط اعلان‌های بسیار مهم یا هشدارها نمایش داده شوند یا همه اعلان‌ها به جز موارد حیاتی مسدود شوند. شروع جلسه تمرکز از طریق اپ ساعت یا مرکز اعلان‌ها در ویندوز ۱۱ نسخه ۲۲H2 به بعد، اعلان‌ها را برای مدت جلسه به طور خودکار بی‌صدا می‌کند. این جلسات به شما امکان تنظیم تایمر (مثلاً ۳۰ دقیقه) می‌دهد که در آن بدون مزاحمت کار کنید و در زمان‌های مشخص استراحت داشته باشید.

چرا این ویژگی بهره‌وری را بهبود می‌بخشد

پنجره‌های پاپ‌آپ مداوم از ایمیل‌ها، چت‌ها یا برنامه‌ها تمرکز شما را می‌شکنند. کمک تمرکز این اختلال را در زمان‌هایی که نیاز به توجه کامل دارید، از بین می‌برد. می‌توانید آن را در ساعات کلیدی کاری برنامه‌ریزی کنید یا قبل از شروع کار پیچیده به صورت دستی فعال کنید. پس از پایان، ویندوز خلاصه‌ای از اعلان‌های از دست رفته را نمایش می‌دهد تا چیزی مهم را از دست ندهید. جلسات تمرکز نیز با استفاده از تکنیک پومودورو باعث می‌شوند روی یک کار به طور متمرکز و با شدت بالا کار کنید و سپس استراحت کوتاهی داشته باشید. این کمک می‌کند تا از به تعویق انداختن کار جلوگیری شود و عادت‌های کاری سالم‌تر شکل بگیرد. به طور کلی، این ابزارها به شما کمک می‌کنند بدون حواس‌پرتی کار کنید و زمان خود را بهتر مدیریت کنید که مستقیماً منجر به افزایش بهره‌وری و کیفیت کارتان می‌شود.

۵. بهبودهای فایل اکسپلورر: تب‌ها و فشرده‌سازی یکپارچه

فایل اکسپلورر ویندوز ۱۱ در نسخه 24H2 بهبودهایی یافته است که بسیاری از کاربران به آن توجه نمی‌کنند اما بسیار کاربردی هستند. یکی از این موارد، اضافه شدن تب‌ها در فایل اکسپلورر است که مشابه مرورگرهای وب اجازه می‌دهد چندین محل مختلف را در یک پنجره باز کنید. این ویژگی در نسخه‌های قبلی (22H2) معرفی شده بود، اما در 24H2 با گزینه‌هایی مثل تکرار تب (باز کردن تب جدید در همان مسیر با یک کلیک) بهبود یافته است. قابلیت مخفی دیگر 24H2، پشتیبانی بومی از فشرده‌سازی فرمت‌های بیشتر است: ویندوز اکنون به‌طور پیش‌فرض فایل‌هایی مانند *.7z، *.rar، .tar و غیره را علاوه بر ZIP کلاسیک، پشتیبانی می‌کند. یعنی می‌توانید این فرمت‌ها را مستقیماً از طریق فایل اکسپلورر فشرده یا استخراج کنید بدون نیاز به نرم‌افزار جانبی.

چطور از این قابلیت‌ها استفاده کنیم

برای استفاده از تب‌ها، در فایل اکسپلورر کافیست Ctrl + T را فشار دهید تا تب جدید باز شود یا روی دکمه «+» در نوار تب‌ها کلیک کنید. می‌توانید یک تب را بکشید و بیرون بیاندازید تا پنجره جدیدی ایجاد شود یا تب‌ها را به دلخواه جابجا کنید. گزینه تکرار تب با کلیک راست روی یک تب و انتخاب “Duplicate tab” ظاهر می‌شود که یک تب جدید در همان پوشه فعلی باز می‌کند، بسیار کاربردی وقتی می‌خواهید دو زیرپوشه از یک دایرکتوری را کنار هم ببینید. در مورد فشرده‌سازی، وقتی چند فایل را انتخاب کنید و گزینه Send to > Compressed (zip) folder را بزنید، حالا گزینه‌های فرمت‌های دیگر هم نشان داده می‌شود. ویندوز ۱۱ 24H2 اجازه می‌دهد به راحتی فایل‌های .7Z یا .TAR بسازید و حتی سطح فشرده‌سازی و رمزگذاری را سفارشی کنید. همچنین، با دوبار کلیک یا کلیک راست > Extract روی فایل‌های .rar یا .7z، ویندوز به صورت بومی آن‌ها را مدیریت می‌کند.

چرا این ویژگی بهره‌وری را افزایش می‌دهد

داشتن تب‌ها در فایل اکسپلورر یعنی دیگر نیازی به باز کردن چندین پنجره برای کار با پوشه‌های مختلف نیست. می‌توانید فایل‌ها را از یک تب به تب دیگر کپی کنید بدون اینکه تسک‌بار شما شلوغ شود و به سرعت بین محل‌ها جابجا شوید. مثلاً می‌توانید یک تب را برای پوشه پروژه‌ها، تب دیگر برای Downloads و تب دیگر برای درایو شبکه باز نگه دارید، همه در یک پنجره، که سازماندهی فایل‌ها را ساده‌تر می‌کند. قابلیت فشرده‌سازی و استخراج فرمت‌های محبوب بدون نرم‌افزار اضافی هم زمان و مراحل اضافی را حذف می‌کند و این کار را در روند معمول کاری شما ادغام می‌کند. اگر همکارتان فایلی با فرمت .RAR برایتان ارسال کند، کافیست آن را باز کنید و مانند فایل زیپ استخراج کنید، بدون نیاز به جستجوی نرم‌افزار اضافی. خلاصه، این بهبودها فایل اکسپلورر ویندوز ۱۱ را ابزاری قدرتمندتر و راحت‌تر می‌کند: پنجره‌های کمتر و امکانات بومی بیشتر برای مدیریت سریع‌تر و آسان‌تر فایل‌ها.

۶. PowerToys FancyZones: سازماندهی پیشرفته پنجره‌ها

FancyZones به شما امکان می‌دهد چیدمان‌های سفارشی پنجره‌ها را تعریف کنید (مانند مناطق شماره‌گذاری شده که در بالا نشان داده شده)، و هر برنامه را در منطقه از پیش تعیین‌شده خود قرار دهید تا جریان کار با چند پنجره بهبود یابد.

Microsoft PowerToys مجموعه‌ای از ابزارهای رایگان برای کاربران پیشرفته ویندوز است و FancyZones یکی از جواهرهای بهره‌وری آن به حساب می‌آید. FancyZones در واقع یک مدیر پنجره پیشرفته است که به شما کمک می‌کند به طور مؤثرتری با چند پنجره به صورت همزمان کار کنید. در حالی که ویندوز از قبل Snap Layouts دارد، FancyZones این مفهوم را گسترش می‌دهد و اجازه می‌دهد چیدمان‌های کاملاً سفارشی پنجره‌ها بسازید و پنجره‌ها را به راحتی به این مناطق اختصاص دهید.

چی هست و چطور استفاده کنیم

با FancyZones می‌توانید طرح‌های صفحه نمایش خود را بسازید و ذخیره کنید. مثلاً می‌توانید یک طرح با سه ستون نامساوی داشته باشید، یا یک منطقه بزرگ در بالا و دو منطقه کوچکتر در پایین، کاملاً مطابق با نیازهای خود. برای تنظیم آن، ابتدا PowerToys را نصب کنید و به بخش FancyZones بروید، سپس روی “Launch layout editor” کلیک کنید. از آنجا می‌توانید از قالب‌های از پیش تعریف‌شده استفاده کنید یا با کشیدن مناطق، چیدمان سفارشی بسازید. هر منطقه حکم یک محفظه را دارد که پنجره‌ها می‌توانند در آن جای بگیرند. وقتی فعال است، کافی است یک پنجره را هنگام نگه داشتن کلید Shift (به صورت پیش‌فرض) بکشید؛ مناطق به صورت لایه‌ای نمایش داده می‌شوند؛ پنجره را در منطقه مورد نظر رها کنید تا دقیقاً در همان اندازه و موقعیت جای گیرد. همچنین می‌توانید پنجره‌ها را با کلیدهای میانبر یا ترکیبی به مناطق اختصاص دهید (FancyZones حتی امکان پخش پنجره در چند منطقه متصل به هم را فراهم می‌کند اگر تنظیم شود).

موارد کاربرد خاص

FancyZones به‌خصوص در محیط‌های دارای نمایشگر بزرگ یا چند مانیتور عالی عمل می‌کند. برای مثال، اگر مانیتور اولتراواید دارید، می‌توانید ۴ یا ۵ منطقه عمودی تعریف کنید تا فضای صفحه را به حداکثر برسانید و چند برنامه را کنار هم بدون همپوشانی قرار دهید. یا اگر برنامه‌نویس هستید، می‌توانید یک منطقه برای ویرایشگر کد، منطقه‌ای دیگر برای پنجره‌های اشکال‌زدایی و منطقه‌ای برای مستندات داشته باشید که همه دقیقاً به اندازه دلخواه شما هستند. برخلاف چیدمان‌های ثابت داخلی ویندوز، FancyZones به شما اجازه می‌دهد اندازه و موقعیت هر منطقه را تعیین کنید. این باعث می‌شود زمان صرف‌شده برای تنظیم دستی پنجره‌ها کاهش یابد: با FancyZones فقط کافی است بکشید و رها کنید و پنجره به صورت مرتب در محل از پیش تعیین‌شده جای می‌گیرد. طبق گزارش SoftZone، این ابزار به کاربران اجازه می‌دهد مؤثرتر کار کنند و جریان کار را هنگام مدیریت همزمان چند پنجره بهبود ببخشند، به‌ویژه اگر مانیتور دوم نداشته باشید. خلاصه اینکه، FancyZones ترفند نهایی ویندوز ۱۱ و PowerToys برای دوستداران چندوظیفه‌ای سازمان‌یافته است که کنترل کامل روی چیدمان صفحه نمایش به شما می‌دهد، کلیک‌ها را کاهش می‌دهد و راحتی را با قرار دادن همه چیز در مکان بهینه افزایش می‌دهد.

۷. PowerToys Run: لانچری سریع که ویندوز به آن نیاز دارد

ویندوز ۱۱ دارای قابلیت جستجو و منوی استارت برای اجرای برنامه‌هاست، اما کاربران حرفه‌ای اغلب به دنبال راهی سریع‌تر هستند. PowerToys Run راه‌حل مایکروسافت (الهام‌گرفته از Spotlight در macOS) برای این نیاز است: یک لانچر یونیورسال برای برنامه‌ها، فایل‌ها و عملیات که بلافاصله ظاهر می‌شود و در حین تایپ کردن، دقیقاً آنچه نیاز دارید را پیدا می‌کند. به جای گشتن در منوها یا استفاده از جستجوی کندتر منوی استارت، PowerToys Run به شما اجازه می‌دهد کادر جستجوی شناوری را در مرکز صفحه نمایش باز کنید و در عرض چند ثانیه هر برنامه، سند یا حتی دستوری را اجرا کنید.

چگونه باز و استفاده کنیم

بعد از نصب PowerToys، کلید میانبر پیش‌فرض PowerToys Run، ترکیب Alt + Space است. با فشردن این کلید، یک نوار جستجوی مینیمال ظاهر می‌شود. شروع به تایپ نام چیزی که می‌خواهید باز کنید کنید. این می‌تواند نام یک برنامه نصب‌شده (“Word”، “Visual Studio”)، یک تنظیم سیستم (“Bluetooth”، “Firewall”)، نام یک فایل، یا حتی محاسبات ریاضی سریع باشد. نتایج در همان لحظه هنگام تایپ ظاهر می‌شوند. در صورت نیاز با کلیدهای جهت‌نما حرکت کنید و سپس Enter را فشار دهید تا مورد انتخاب شده باز شود. PowerToys Run ماژولار و قابل تنظیم است: می‌توانید افزونه‌های مختلف جستجو (مثل نمایش نتایج وب، نمایه‌سازی فایل‌ها از طریق Windows Search، اجرای دستورات شِل، ترجمه و غیره) را بر اساس نیاز خود فعال یا غیرفعال کنید.

چرا باعث افزایش بهره‌وری می‌شود

سرعت کلید اصلی است. به جای این که دست‌ها را از روی کیبورد بردارید و به دنبال آیکون بگردید یا در پوشه‌ها برای پیدا کردن یک سند مرور کنید، فقط کافی است Run را باز کنید و نام آن را تایپ کنید. با چند کلید، دقیقاً چیزی که نیاز دارید را باز می‌کنید. این ابزار به‌خصوص زمانی مفید است که ده‌ها برنامه نصب شده یا فایل‌های پراکنده دارید: نیازی نیست محل دقیق آن‌ها را به خاطر بسپارید، فقط نامشان را کافی است بدانید. مثلاً برای باز کردن سریع یک فایل اکسل، به جای باز کردن اول اکسل و بعد جستجو در آن، کافی است بخشی از نام فایل را با Run تایپ کنید تا آماده باز شدن شود. بسیاری از کاربران حرفه‌ای PowerToys Run را بهترین لانچر برنامه برای ویندوز می‌دانند به دلیل سرعت و انعطاف‌پذیری بالای آن. اگر دنبال ترفندهای بهره‌وری در ویندوز ۱۱ هستید، بدون شک این ابزار در صدر فهرست است: تعامل انسان با کامپیوتر را سرعت می‌بخشد، وابستگی به ماوس را کاهش می‌دهد و راه‌اندازی هر منبعی را در چند ثانیه امکان‌پذیر می‌کند. وقتی به Alt + Space عادت کنید، تصور کار بدون این ابزار برایتان سخت خواهد بود!

۸. Power Automate Desktop: خودکارسازی کارهای تکراری

یکی از قابلیت‌های مخفی ویندوز ۱۱ نسخه ۲۴H2، یکپارچه‌سازی (رایگان) Power Automate Desktop است. این راهکار اتوماسیون فرآیندهای رباتیک (RPA) مایکروسافت است که اکنون برای کاربران فردی بدون هزینه اضافی در دسترس است. به زبان ساده، Power Automate Desktop به شما اجازه می‌دهد جریان‌های خودکاری بسازید که وظایف مختلف را روی کامپیوترتان به صورت خودکار انجام دهند؛ شبیه ماکرو اما بسیار قدرتمندتر: این ابزار می‌تواند با برنامه‌ها، کلیک‌ها، ورودی‌های کیبورد، فایل‌ها، پایگاه‌های داده، وب‌سایت‌ها و غیره تعامل کند، بدون اینکه نیاز به دانش برنامه‌نویسی داشته باشید. برای کاربران پیشرفته، این مثل داشتن یک «روبات» است که کارهای سنگین یا تکراری را برای شما انجام می‌دهد.

چگونه از آن استفاده کنیم

در منوی استارت عبارت «Power Automate» را جستجو کنید (معمولاً در ویندوز ۱۱ از قبل نصب شده یا می‌توانید از Microsoft Store دانلود کنید). پس از باز کردن، محیطی برای طراحی جریان‌ها مشاهده می‌کنید. می‌توانید عملیات خود را ضبط کنید (مثلاً باز کردن یک برنامه، تایپ چیزی، کپی نتایج به اکسل) با استفاده از قابلیت ضبط؛ ابزار کلیک‌ها و ضربه‌های صفحه‌کلید را ثبت می‌کند تا بعداً آنها را بازپخش کند. همچنین می‌توانید جریان‌ها را با استفاده از بلوک‌های آماده بسازید (مثال‌ها: «باز کردن مرورگر وب»، «کلیک روی رابط»، «خواندن فایل CSV»، «ارسال ایمیل»). مایکروسافت کانکتورهای متعددی برای برنامه‌های رایج فراهم کرده و اقدامات منطقی (شرایط، حلقه‌ها) برای ساخت توالی‌های هوشمند ارائه می‌دهد. یک مثال کاربردی: می‌توانید دریافت روزانه داده از یک صفحه وب و ذخیره آن در اکسل را خودکار کنید — فقط با چند کلیک بعد از طراحی جریان، بدون نیاز به انجام دستی هر روز.

موارد استفاده بهره‌ور

امکانات این ابزار بسیار گسترده است. اگر روزانه فایل‌ها را از یک فرمت به فرمت دیگر تبدیل می‌کنید، یا صدها فایل را با یک الگو تغییر نام می‌دهید، Power Automate این کار را در چند ثانیه انجام می‌دهد. اگر نیاز دارید داده‌ای از سیستم قدیمی استخراج و در سیستم دیگری وارد کنید، می‌توانید یک جریان بسازید که این کار را در طول شب انجام دهد. کاربران پیشرفته همه چیز را خودکار کرده‌اند؛ از گزارش‌های دوره‌ای (باز کردن نرم‌افزار، جمع‌آوری داده‌ها، تولید گزارش) گرفته تا کارهای کوچک مثل انتقال خودکار فایل‌های دانلود شده به پوشه‌های مرتب‌شده بر اساس نوع فایل. تصور کنید زمانی که یک فرآیند دستی که قبلاً ۳۰ دقیقه طول می‌کشید، حالا بدون دخالت انسان در ۱ دقیقه انجام می‌شود چقدر صرفه‌جویی خواهد شد. علاوه بر این، حذف دخالت دستی در کارهای تکراری خطاهای انسانی را کاهش می‌دهد. خلاصه اینکه Power Automate Desktop ابزار مناسبی برای افزایش بهره‌وری شماست: کامپیوترتان را به دستیار خود تبدیل کنید. هر کار روتین و خسته‌کننده‌ای کاندید اتوماسیون است با این قابلیت که در ویندوز ۱۱ به صورت یکپارچه قرار گرفته است — و وقت بیشتری برای تمرکز روی کارهای واقعا مهم به شما می‌دهد.

۹. Windows Terminal و لینوکس (WSL): محیط خط فرمان پیشرفته‌تر

کاربران پیشرفته اغلب با خط فرمان کار می‌کنند و ویندوز ۱۱ در این زمینه دو بهبود مهم ارائه داده است. اولی Windows Terminal است، کنسول یکپارچه جدید که جایگزین Command Prompt و PowerShell قدیمی شده و تجربه‌ای مدرن با تب‌ها، تقسیم پنجره و قابلیت سفارشی‌سازی گسترده دارد. دومی WSL (زیرسیستم ویندوز برای لینوکس) است که امکان اجرای یک سیستم کامل لینوکس در داخل ویندوز را فراهم می‌کند و فرمان‌ها و ابزارهای لینوکس را در جریان کاری ویندوز شما ادغام می‌کند. ترکیب این دو قابلیت مخفی، محیطی قدرتمند برای توسعه و مدیریت مستقیم در ویندوز ۱۱ ایجاد می‌کند.

Windows Terminal (چند ترمیناله)

با این برنامه (که به طور پیش‌فرض در ویندوز ۱۱ نصب است) می‌توانید چند جلسه کنسول را در یک پنجره باز کنید. مثلاً یک تب برای PowerShell، یکی دیگر برای Command Prompt (CMD)، و تب دیگری که اوبونتو (از طریق WSL) را اجرا می‌کند، به طور همزمان داشته باشید. حتی می‌توانید پنجره را به بخش‌های جدا تقسیم کنید تا دو ترمینال را کنار هم ببینید. باز کردن تب جدید مثل مرورگر است (Ctrl + Shift + T) و می‌توانید تب‌ها را به دلخواه جابجا یا تغییر دهید. ترمینال از تم‌ها، شفافیت، فونت‌های سفارشی و موارد دیگر هم پشتیبانی می‌کند. دیگر لازم نیست با پنجره‌های ساده و جداگانه کنسول کار کنید؛ اینجا «یک ترمینال برای همه» با قابلیت‌های پیشرفته دارید.

WSL (زیرسیستم ویندوز برای لینوکس)

ویندوز ۱۱ به شما اجازه می‌دهد توزیع‌های لینوکس (اوبونتو، دبیان و غیره) را از Microsoft Store نصب کنید. پس از نصب، می‌توانید لینوکس خود را داخل Windows Terminal یا از طریق میانبر اجرا کنید. یک پوسته bash واقعی خواهید داشت که می‌توانید ابزارها و اسکریپت‌های لینوکس را اجرا کنید، به سیستم فایل دسترسی داشته باشید، نرم‌افزار لینوکس نصب کنید، همه بدون ترک ویندوز یا استفاده از ماشین‌های مجازی سنگین. حتی امکان اجرای برنامه‌های گرافیکی لینوکس روی ویندوز ۱۱ (WSLg) وجود دارد. برای مثال، اگر توسعه‌دهنده یا دانشمند داده هستید، می‌توانید Jupyter Notebook را روی لینوکس اجرا کرده و پنجره آن را در ویندوز باز کنید.

مزایای بهره‌وری

برای مدیران سیستم و توسعه‌دهندگان، داشتن چند ترمینال در تب‌ها وقت زیادی صرفه‌جویی می‌کند. می‌توانید در یک تب لاگ‌ها را بررسی کنید، در تب دیگر دستورات را اجرا کنید و در تب سوم از طریق SSH وصل شوید، همه در یک پنجره منظم. این کار نیاز به جابه‌جایی مکرر بین پنجره‌های کنسول را حذف می‌کند. همچنین، قابلیت باز کردن مستقیم محیط‌های مختلف (PowerShell، CMD، Azure Cloud Shell، لینوکس) از منوی کشویی ترمینال، ابزار مناسب را در چند ثانیه در اختیار شما قرار می‌دهد. درباره WSL، دنیایی از امکانات باز می‌شود: اگر از لینوکس آمده‌اید یا به ابزارهای آن نیاز دارید (مثل grep، awk، sed، زبان‌های اسکریپت‌نویسی، Docker و غیره)، می‌توانید آنها را به صورت بومی در جریان کاری ویندوز خود استفاده کنید. مثلاً می‌توانید کد را با GCC در WSL کامپایل کنید و همزمان فایل‌ها را در ویژوال استودیو ویندوز ویرایش کنید، بدون اینکه سیستم فایل جداگانه‌ای داشته باشید. همه چیز یکپارچه انجام می‌شود و نیازی به نگهداری یک سیستم لینوکس مجزا یا اجرای ماشین‌های مجازی سنگین نیست. خلاصه، Windows Terminal به همراه WSL ویندوز ۱۱ را به محیطی ایده‌آل برای کاربران پیشرفته تبدیل می‌کند که بهترین‌های هر دو جهان را در هم می‌آمیزد. این یعنی بهره‌وری بیشتر: توسعه، اسکریپت‌نویسی و مدیریت سیستم سریع‌تر و روان‌تر می‌شود چون همه ابزارهای خط فرمان در دسترس شماست.

۱۰. حالت خدا (God Mode): دسترسی کامل به تنظیمات مخفی

لیست را با یک راز کلاسیک ویندوز به پایان می‌بریم: حالت خدا (God Mode). با وجود نام دراماتیکش، در واقع یک قابلیت مخفی است که سال‌هاست وجود دارد و دسترسی متمرکز به صدها تنظیمات پیشرفته سیستم را فراهم می‌کند. اساساً این حالت، یک پنل کنترل پنهان را فعال می‌کند که تمام ابزارهای پیکربندی ویندوز را در یک مکان فهرست می‌کند؛ حتی آن‌هایی که معمولاً در منوهای عمیق پنهان شده یا فقط از طریق پنل کنترل کلاسیک قابل دسترسی هستند.

نحوه فعال‌سازی

دکمه‌ای با عنوان «حالت خدا» وجود ندارد؛ شما باید آن را به صورت دستی فعال کنید که کار ساده‌ای است. یک پوشه جدید در هر جایی (مثلاً روی دسکتاپ) بسازید و نام آن را دقیقاً این‌گونه تغییر دهید:

ModoDios.{ED7BA470-8E54-465E-825C-99712043E01C}

(می‌توانید به جای «ModoDios» هر نامی بگذارید؛ بخش مهم نقطه و شناسه GUID است). بعد از تغییر نام، آیکون پوشه به آیکون پنل کنترل تبدیل می‌شود. با دوبار کلیک، پنجره‌ای مشابه فایل اکسپلورر باز می‌شود که لیستی دسته‌بندی شده از بیش از ۲۰۰ عملکرد و تنظیمات سیستم دارد. دسته‌هایی مثل «سیستم»، «دستگاه‌ها»، «شبکه» و غیره قابل مشاهده‌اند که هر کدام شامل موارد متعددی هستند.

چه امکاناتی دارد و چرا مفید است

در این منوی مخفی ویندوز، میانبرهایی به تقریباً هر تنظیم موجود خواهید یافت: از گزینه‌های رایج (مدیریت انرژی، حذف برنامه‌ها) تا تنظیمات بسیار پیشرفته (متغیرهای محیطی، سیاست‌های گروهی محلی، ابزارهای مدیریتی و غیره). مزیت بزرگ این است که همه چیز به صورت الفبایی و دسته‌بندی‌شده مرتب شده و می‌توانید در همان پنجره جستجو کنید. برای کاربران پیشرفته، این روش بسیار سریع‌تر است تا بدون یادآوری محل دقیق تنظیمات در اپلیکیشن جدید تنظیمات یا پنل کنترل سنتی به آنها دسترسی پیدا کنند. برای مثال، برای دسترسی به تنظیمات پیشرفته سیستم (مثل حافظه مجازی یا راه‌اندازی و بازیابی) معمولاً باید چندین صفحه را پشت سر بگذارید؛ اما با حالت خدا فقط کافی است این پوشه را باز کنید و میانبر مستقیم آنجا هست.

نتیجه‌گیری